Overzicht
NederlandsEnglishActueel

Beter 1x zien dan 100x horenBouwen, wonenVerwarming, tegelkachelsNonolet, composterenWaterzuivering, wateropvangLand- en tuinbouw, voedingVervoer, gebruik spierkrachtRepareren en gereedschappen

Beter 1x zien dan 100x horen

Verdraagzaamheid onder planten

Hoe noem je het? ‘Mischkultur’, zo heet het bij de Duitsers. ‘Companion planting’ zeggen de Engelsen. In ons land hadden ze er geen naam voor, maar je had wel de ‘Beverwijkse teelt’. Bij deze werden aardappelen gecombineerd met rijsdoperwten, staakbonen en/of tuinbonen. Maar je had ook de Venlose teelt, de Zwijndrechtse, de Westlandse en de Hoogezandse. De laatste combineerde pronkboon met spitskool en bloemkool. Die benamingen voor wat we nu combinatieteelt of ‘gemengde teelt’noemen stonden borg voor vakmanschap van de oude Hollandse en Limburgse tuinders. Wat hield dat vakmanschap om planten met elkaar te combineren in? In het oude handboek ‘De teelt van groentegewassen’ van van der Slikken vinden we al die oude combinatieteelten terug. Wat we er met zekerheid van kunnen zeggen (en dat na meerdere jaren experimenteren bij De Twaalf Ambachten) is dat je door combinatieteelt ruimtebesparend kunt telen. De alweer meerdere generaties ‘Wageningers’ die in dit kunstmesttijdperk niets meer van combinatieteelt wilden weten leerden hun studenten dat voor productieteelt monocultures efficiënt zijn. Maar hun monocultures vereisten al gauw 1,5 maal zoveel grondgebruik! In de praktijk betekende dat ook 1,5 maal zoveel gebruik van kunstmest met de bijbehorende bestrijdingsmiddelen! Ziedaar één van de redenen van het excessieve kunstmestgebruik in de gangbare landbouw, dat niet alleen bodemleven vernietigt, maar ook de kwaliteit van het grondwater aantast.

Wie wegen zoekt voor zo natuurlijk mogelijke teeltwijzen komt vanzelf bij combinatieteelt. De ongerepte natuur kent niet anders. Het biedt een evenwicht dat gestadig tot een grotere bodemvruchtbaarheid en gezondere planten leidt. Gelukkig is er heel veel kennis op dit gebied bewaard gebleven en bij De Twaalf Ambachten danken we die aan het pionierswerk van onze oude vriend Karel Lorteye. Hij zorgde voor een handige tabel met tientallen groenten en kruiden waarin je vindt welke elkaar helpen en welke elkaar afstoten. Die tabel is onderdeel van zijn brochure ‘Combinatieteelt’, een ware gids in het bijzondere gebied van de groenteteelt waar het sleutelwoord ‘verdraagzaamheid’ is (dat je niet alleen planten maar ook mensen zou toewensen). In de tijd dat op ons terrein nog de landelijk bekende spiraaltuin lag bezorgde de brochure van Karel ons steevast de eerste lentekriebels! Combinaties met bloemrijke kruiden zorgden voor paradijselijke plekken, waarvan foto’s in de bestaande brochure nog getuigen.


Verstelbare sleutel

 

Een harmonische leefgemeenschap is bijvoorbeeld de combinatie van twee rijen struikbonen waartussen een rij savooiekool kan staan. Tussen de kolen kan kropsla geplant worden, die geoogst is tegen de tijd dat de savooiekool meer ruimte vraagt
Nog een paar voorbeelden? Combineer eens pompoen met oostindische kers of tomaat met afrikaantjes of goudsbloemen, of ontdek nieuwe geuren door aardappel of koolplanten met citroenmelisse of tijm te combineren. Maar zet nooit zonnebloemen tussen aardappelen of tomaten!

Karel publiceert nog ieder jaar zijn bekende Zaaikalender ‘Astrologisch zaaien en planten’, incl. porto 6,25 euro uitgave Altair (0599 – 454863).